Perz, jak się go pozbyć i dlaczego kopanie pogarsza sprawę

Perz, inaczej perz właściwy, jest rośliną po prostu wredną, rozmnaża się przez kłącza, czyli podziemne pędy rozrastające się na boki. Kiedy go kopiesz albo przejeżdżasz glebogryzarką, tniesz te kłącza na kawałki, a z każdego odrasta nowa roślina. Dlatego siłą go nie pokonasz. W trawniku wykończy perz regularne koszenie, a na rabacie cierpliwe wyciąganie całych, długich kłączy.

Dlaczego perz wraca, mimo że go wyrywasz?

Ten uciążliwy chwast to perz właściwy (Elymus repens), wieloletnia trawa rozmnażająca się głównie przez kłącza. I właśnie w nich tkwi cały problem. To, co widzisz nad powierzchnią, to tylko trawiaste źdźbła. Pod spodem ciągnie się sieć białych, twardych kłączy z węzłami co kilka centymetrów. Każdy taki węzeł potrafi wypuścić nowe pędy i nowe korzenie. Wystarczy więc, że zostawisz w ziemi ułamany kawałek kłącza, a po kilku tygodniach masz w tym miejscu świeży perz.

Walczę z nim u siebie od lat. Wyrywam, wyrywam i jeszcze raz wyrywam. Z roku na rok wydaje się słabszy, rzadszy, ale uczciwie powiem: nadal gdzieniegdzie wychodzi. Nie spotkałam się z tym, żeby ktoś pozbył się perzu raz na zawsze jednym zabiegiem. Da się go za to mocno osłabić i utrzymać w ryzach, jeśli rozumie się, jak działa.

Najgorszy błąd: dlaczego glebogryzarka rozmnożyła mi perz na trawniku

Najgorszy moment w mojej wojnie z perzem przyszedł przy zakładaniu trawnika. Przed siewem trawy teren był przekopany glebogryzarką, żeby spulchnić ziemię i wyrównać powierzchnię. Brzmi rozsądnie, prawda? Problem w tym, że w glebie siedziały kłącza perzu, a wirujące noże maszyny pocięły je na dziesiątki drobnych fragmentów i rozwlokły po całej powierzchni.

Efekt zobaczyłam w pierwszym sezonie. W jednym miejscu młodej trawy zrobiło się ogromne skupisko perzu na kilka metrów kwadratowych. Trawa tam praktycznie nie istniała, był sam perz. Z jednego ogniska maszyna zrobiła całą plantację, bo każdy pocięty kawałek kłącza puścił własną roślinę. To jest dokładnie ten moment, w którym widać, że przy perzu cięcie i przekopywanie nie zwalcza, tylko mnoży.

Co naprawdę zniszczyło perz w mojej trawie?

Tego perzu w trawniku nie wyrywałam ani nie pryskałam. Wykończyło go codzienne koszenie. Mam robota koszącego, który strzyże trawnik każdego dnia. W drugim sezonie po założeniu trawnika to skupisko perzu po prostu wyginęło.

Mechanizm jest prosty. Roślina, której bez przerwy ścinasz wszystko, co wypuści nad ziemię, nie ma jak prowadzić fotosyntezy i odbudować zapasów w kłączach. Trawa gazonowa znosi częste koszenie, bo jest do tego stworzona. Perz nie. Przy codziennym ścinaniu kłącza powoli się wyczerpują, aż roślina nie ma już siły odrosnąć. Robot robi to za mnie mimochodem, ale ten sam efekt da regularne, częste koszenie zwykłą kosiarką. Im rzadziej kosisz, tym więcej dajesz perzowi czasu na regenerację.

A jak walczyć z perzem na rabacie, gdzie nie ma jak kosić?

Na rabatach nie ma mowy o koszeniu, bo zniszczyłabyś rośliny ozdobne. Tu zostaje to samo, co robię ze skrzypem polnym – po prostu wyrywanie. Tyle że przy perzu liczy się technika.

Nie szarp i nie urywaj. Staraj się podważyć ziemię i wyciągnąć kłącze jak najdłużej, w całości, razem z białymi rozłogami biegnącymi na boki. Chodzi o to, żeby nie zostawić w glebie połamanych kawałków, bo każdy z nich odrośnie. Najłatwiej idzie po deszczu albo po podlaniu, gdy ziemia jest miękka i kłącza dają się wyciągać, a nie rwą. To żmudna, powtarzalna robota i trzeba do niej wracać przez cały sezon, ale z roku na rok perzu jest naprawdę mniej.

Czy warto spryskać perz glifosatem?

Chemii próbowałam i u mnie się nie sprawdziła. Perz po oprysku i tak odrastał, więc musiałabym lać preparat raz za razem, żeby cokolwiek wskórać. Zrezygnowałam z dwóch powodów.

Po pierwsze, szkoda mi mojego ogródka na ciągłe opryskiwanie agresywnymi środkami. Po drugie, przy perzu wrośniętym między rośliny ozdobne zawsze jest ryzyko, że oberwą też te, na których mi zależy. Glifosat to herbicyd nieselektywny, on nie wybiera, niszczy wszystko, czego dotknie. Na trawniku poradziło sobie koszenie, na rabacie radzi sobie wyrywanie, więc u siebie zostawiłam chemię na boku. Jeśli ktoś się na nią zdecyduje, warto wiedzieć, że perz prawie nigdy nie ustępuje po jednym zabiegu i że ryzyko zniszczenia sąsiednich roślin jest naprawdę spore.