by W moim artykule przeczytasz o:
Oczko wodne potrafi być najpiękniejszym miejscem w ogrodzie, ale nie jest to coś, co się robi raz i o czym potem zapomina. To stała praca przez cały sezon. Miałam u siebie owalne oczko, jakieś 8 na 4 metry, na folii, i cieszyło mnie przez dobre 15 lat. W końcu je zlikwidowaliśmy, bo zabrakło mi sił, żeby o nie właściwie dbać. Jeśli lubisz wodne klimaty i nie przeszkadza ci, że wodę trzeba non stop pilnować, to oczko da ci mnóstwo radości. Jeśli masz małe dzieci albo brakuje ci cierpliwości do ciągłego doglądania, odradzam. Poniżej piszę dokładnie, z czym trzeba się liczyć, bo sama przez to wszystko przeszłam.
Ile pracy naprawdę wymaga oczko wodne?
Najwięcej pracy schodzi na utrzymanie czystej wody. U mnie oczko stało bez pompy i bez filtra, więc wszystko robiłam ręcznie. Liście, które nawiewało jesienią, muł osadzający się na dnie, glony przy brzegach, to trzeba było stale wybierać i czyścić, bo inaczej woda robiła się mętna i zaczynała cuchnąć.
Do tego dochodzą brzegi. Z czasem zaczęły mi się obsypywać, a wokół wszystko zaczęło zarastać. Roślinność wodna, którą się sadzi dla urody, potrafi rozrosnąć się tak, że po kilku sezonach zajmuje pół zbiornika i też trzeba ją przerzedzać. U mnie na brzegu oczka wodnego niebywale rozrosła się pstrolistka sercowata (inaczej tułacz pstry).
Kiedy miałam czas i chęci, oczko wyglądało pięknie. Problem w tym, że taki stan nie utrzymuje się sam. W momencie, gdy odpuściłam dbanie, wszystko poszło w drugą stronę bardzo szybko.
Co się dzieje z oczkiem podczas suszy?
W upalne lata woda po prostu wysychała. Parowanie w gorące dni jest na tyle duże, że poziom potrafił spaść naprawdę wyraźnie, i musiałam wodę dolewać. Przy naszych coraz suchszych sezonach to nie był wyjątek raz na kilka lat, tylko regularny obowiązek w każde dłuższe upały. To zresztą ten sam problem, który dotyka cały ogród w czasie suszy – o tym, jak oszczędnie gospodarować wodą w upały, pisałam osobno.
To warto sobie policzyć jeszcze przed założeniem oczka. Im większa powierzchnia lustra wody, tym więcej odparowuje, i tym częściej trzeba uzupełniać. Przy zbiorniku wielkości mojego to były spore ilości wody.
Czy w oczku wodnym będą komary?
Będą. Stojąca woda to też ryzyko namnażania się komarów, o niechcianych gościach piszę w osobnym poradniku. U mnie komary pojawiały się każdego lata i nie ma co tego ukrywać. Woda stojąca, bez pompy i bez ruchu, jest dla nich idealnym miejscem do rozmnażania. Ruch wody bardzo im przeszkadza, więc oczko z pompą czy fontanną ma ten problem mniejszy, ale mój zbiornik stał spokojnie, więc komarów nie brakowało.
Żaby w oczku wodnym – raj czy problem?
Tu mam mieszane uczucia. Z jednej strony oczko było prawdziwym rajem dla żab i sama się cieszyłam, że mają u mnie swoje miejsce. Z drugiej strony w okresie wylęgu było ich tyle, że dosłownie nie dało się wyjść na podwórko. Tysiące małych żabek naraz, wszędzie, pod nogami. Przez te kilka tygodni po prostu trudno było normalnie korzystać z ogrodu.
Jeśli lubisz przyrodę wokół siebie, to jest to piękny widok. Ale dobrze wiedzieć wcześniej, że raz w roku przychodzi taki moment, kiedy żab jest naprawdę bardzo dużo.
Woda przyciąga też ptaki – latem przylatują pić i się kąpać, podobnie jak zimą do karmnika.
Czy ryby przeżyją zimę w oczku wodnym?
U mnie ryby zimowały bez problemu. Trzymałam płotki i karasie, a oczko w najgłębszym miejscu miało około 1,5 metra. Zimą powierzchnia zamarzała, ale na takiej głębokości woda przy dnie nigdy nie zamarza do końca i ryby spokojnie przetrwały każdą zimę. Dokarmiałam je i żyły całkiem nieźle.
Ogólna zasada jest taka, że ryby zostają w oczku na zimę i potrzebują do tego odpowiedniej głębokości – przyjmuje się co najmniej metr, żeby na dnie została niezamarznięta woda. Warto też pamiętać, że gdy robi się naprawdę zimno, ryby przestają pobierać pokarm i wtedy nie ma sensu ich dokarmiać. To, że u mnie przeżyły przy 1,5 metra, nie jest gwarancją dla każdego zbiornika – im płycej, tym większe ryzyko.
Oczko wodne a małe dzieci
Tu jestem stanowcza: osobom z małymi dziećmi oczka wodnego nie polecam. Woda przyciąga dzieci jak magnes, a nawet płytki zbiornik to potencjalne niebezpieczeństwo. Jeśli już koniecznie chcesz mieć oczko, a w domu są małe dzieci, trzeba je porządnie zabezpieczyć, ale sama wolałabym w takiej sytuacji poczekać, aż dzieci podrosną.
Jak zlikwidowaliśmy oczko wodne?
Kiedy poddałam się z pielęgnacją, oczko zaczęło zarastać, brzegi się obsypywały i coraz bardziej przypominało zaniedbany staw niż ozdobę ogrodu. W końcu podjęliśmy decyzję o likwidacji.
Zrobiliśmy to najprościej, jak się dało. Zbiornik zasypaliśmy grubą warstwą piachu, a na wierzch daliśmy ziemię. Dziś w tym miejscu rośnie zwykły trawnik i nikt by się nie domyślił, że przez 15 lat była tam woda. Piszę o tym, bo warto wiedzieć, że odwrót jest możliwy i nie jest to niewykonalna operacja – choć szkoda było lat pracy.
Komu poleciłabym oczko wodne, a komu nie?
Oczko wodne polecam osobie, która naprawdę lubi wodne klimaty i której nie przeszkadza, że przy zbiorniku ciągle trzeba coś robić: czyścić wodę, dolewać ją w suszę, pilnować brzegów i roślin. Jeśli sprawia ci to przyjemność, a nie obowiązek, będziesz mieć w ogrodzie coś wyjątkowego.
Jest też druga droga. Jeśli komuś nie zależy na idealnym wyglądzie, może świadomie pozwolić, żeby powstał dziki stawik – zostawić wodę samej sobie i cieszyć się żabami oraz całym życiem, które się tam pojawi. To też jest wybór, byle podjęty z premedytacją, a nie z rezygnacji.
Odradzam natomiast oczko osobom z małymi dziećmi oraz tym, które nie mają cierpliwości do ciągłego doglądania. U mnie skończyło się właśnie tak, że przestałam nadążać z pielęgnacją, oczko zarosło i w końcu się poddałam. To naturalna kolej rzeczy, kiedy zabraknie na to czasu i sił. Lepiej wiedzieć o tym wcześniej, przed wykopaniem zbiornika, niż przekonać się na własnej skórze po kilkunastu latach.
